Wijkverpleegkundige Marieke Keizer komt dagelijks bij mensen thuis die langdurige zorg nodig hebben. Zij ziet zorgbehoevende huurders op hun meest kwetsbare momenten. "Bij sommige mensen kom ik al jaren over de vloer, ken ik hun familieleden bij naam en kan ik aan hun neus zien dat ze zich niet lekker voelen."
Marieke volgde eerst de opleiding tot basisschoolleerkracht, maar ontdekte al snel dat het onderwijs niet bij haar paste. Haar hart lag in de zorg. Sinds 2018 werkt zij als wijkverpleegkundige bij Zorgcirkel na jarenlang in het OLVG in Amsterdam te hebben gewerkt. Ze stuurt een team aan van zo’n vijftien verpleegkundigen, helpenden en verzorgenden. Haar werkgebied omvat de (aanleun)woningen rond de Sint Nicolaashof, zoals de Sint Gerardusstraat, Kielstraat, Roerstraat en soms de Boegstraat.
Wat doet een wijkverpleegkundige?
“Mijn team en ik bieden zorg en ondersteuning zodat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen,” vertelt Marieke. “We helpen bij persoonlijke verzorging, zoals douchen, steunkousen aantrekken of oogdruppels geven. Daarnaast leveren we specialistische zorg, bijvoorbeeld bij dementie of in de laatste levensfase.” Daarbij is de samenwerking met huisartsen volgens Marieke belangrijk. “We houden de lijnen kort, zodat we elkaar snel weten te vinden en goed op de hoogte blijven van de situatie van cliënten.”
Hoe vraag je zorg aan?
“Wie zorg nodig heeft, kan het beste contact opnemen met de huisarts. Ook is het mogelijk om rechtstreeks Zorgcirkel te bellen of langs te gaan bij het loket in de Sint Nicolaashof. Vaak volgt er een huisbezoek om te beoordelen welke zorg nodig is. Het is overigens een misvatting dat huurders van een aanleunwoning automatisch zorg krijgen. Zorg moet altijd apart worden aangevraagd,” benadrukt Marieke.
Hoeveel zorg krijg je?
De hoeveelheid en intensiteit van de zorg hangt af van jouw zorgindicatie. Wie lang- durige zorg nodig heeft, kan in aanmerking komen voor een zorgprofiel met Verpleging & Verzorging (VV-indicatie). Met een Volledig Pakket Thuis (VPT) is er naast wijkzorg ook extra ondersteuning mogelijk. “Voor extra ondersteuning komt Team Welzijn langs. Zij hebben meer tijd voor persoonlijke aandacht en gaan met cliënten op pad. Naar de markt bijvoorbeeld, of het graf.” Voor uitgebreide informatie over indicaties en aanvragen kun je terecht bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) of bij Zorgcirkel.
Wacht niet te lang met hulp inschakelen
Wat Marieke regelmatig ziet, is dat één partner de ander langdurig verzorgt. Dat gaat vaak goed, totdat de ‘gezonde’ partner wegvalt. "Vanmiddag bezoek ik een cliënte wiens man onverwachts is overleden. Ze heeft dementie, niet ver gevorderd, maar de familie draait al maanden op volle kracht om het echtpaar zo veel mogelijk te ontzorgen. Die vrouw heeft geen zorgindicatie en staat op geen enkele wachtlijst. Haar partner regelde alles. Nu hij er plots niet meer is, is het een acuut probleem.”
Haar advies is duidelijk: trek op tijd aan de bel. “Bij geheugenproblemen is het verstandig om naar de huisarts te gaan en onderzoek te laten doen. Zo kom je in beeld bij zorginstanties en kun je je tijdig inschrijven voor passende woonvormen of een verpleeghuis. De wachttijden kunnen oplopen tot enkele jaren. Schaam je vooral niet.” Ook is het mogelijk om een preventiegesprek aan te vragen bij Zorgcirkel. Een medewerker komt dan meerdere keren per jaar langs om te kijken hoe het gaat. Zo worden signalen van achteruitgang tijdig herkend. “We zien of mensen in vervuilde kleding zitten, of de keuken vol vliegjes zit, of kleren erg los zitten. Ook merken we het op als iemand vijf keer vraagt of we koffie willen. In zo’n geval schakelen we met de huisarts of met de familie met de vraag of er een geheugenonderzoek kan komen."
Zo lang mogelijk thuis wonen
Veel ouderen willen het liefst thuis blijven wonen en daar zetten zorgverleners zich graag voor in. Toch is dat niet altijd haalbaar. Soms wordt de zorg te intensief of raakt de familie overbelast. Dan is opname in een zorginstelling noodzakelijk. Volgens Marieke ligt de toekomst deels in geclusterde woonvormen, zoals de Sint Gerardusstraat, het Sint Nicolaashof of de Friese Vlaak. “Dat zijn ideale woonvormen voor senioren, omdat mensen daar lang kunnen blijven. Er is 24 uur per dag zorg beschikbaar, mensen kunnen er naar de dagbesteding, eten in het restaurant en meedoen aan activiteiten zoals bingo. Een groot voordeel van die complexen is de veiligheid en sociale samenhang. Het Sint Nicolaashof en de Sint Gerardusstraat zijn bovendien overdekt, je kunt op je pantoffels naar de buurvrouw lopen, bij wijze van spreken. Dat is heel waardevol. Bewoners kijken naar elkaar om en brengen elkaar eten. En het is natuurlijk een stuk veiliger als je die trap niet meer op hoeft.”
Wat kunt u zelf doen?
Een veilige woning verkleint de kans op ongelukken. “Zorg voor goede schoenen en verwijder losse snoeren of kleedjes waarover je kunt struikelen,” zegt Marieke. “Denk ook na over personenalarmering. Met een alarmknop om pols of hals kun je met één druk op de knop hulp inschakelen, ook als je telefoon buiten bereik ligt. Dat kan een zorgverlener zijn, maar ook een familielid. Het geeft extra veiligheid.” In sommige gevallen biedt een verhuizing naar een seniorenappartement rust en veiligheid.
"Wat je vaak ziet bij ouderen, is dat een huis te groot wordt, vooral na het overlijden van een partner. Het is verstandig om je op tijd – wachttijden lopen op tot enkele jaren – in te schrijven voor een seniorenappartement van De Vooruitgang. Zo’n woning is gelijkvloers, de doorgangen zijn breder voor een rollator of rolstoel, er is een goede keuken, een aangepaste badkamer met steunbeugels. Alles zit erin wat senioren nodig hebben.”
Samen werken aan seniorvriendelijke woningen
Zorgcirkel denkt graag actief mee over seniorvriendelijk bouwen. “Bij de nieuwbouw van de Maria Goretti mochten we advies geven over de indeling van de seniorenwoningen. Onze tips waren: let op voldoende ruimte voor een rolstoel én een zorgverlener ernaast. Kies voor schuifdeuren in plaats van openslaande deuren. Maak doorgangen breed en voorkom drempels.”
Ook bestaande woningen worden in samenspraak met Zorgcirkel aangepakt. "In de Sint Gerardusstraat staan vijf kleine woningen die niet zorggeschikt waren voor ouderen. Overal drempels, een piepklein badkamertje. Samen met De Vooruitgang hebben we gekeken hoe we die woningen seniorvriendelijker konden maken zodat bewoners er langer veilig kunnen blijven wonen én wij als zorgverleners ons werk goed kunnen doen. Zodra een woning vrijkomt wordt die gelijk gerenoveerd. Twee zijn er inmiddels al aangepakt. Een mooi voorbeeld van hoe onze samenwerking in de praktijk werkt."
“Het draait om de mensen”
Wat Marieke het belangrijkste in haar werk vindt, is duidelijk: “De mensen. Het zijn vaders en moeders met een heel leven achter zich. Daar moet je met respect mee omgaan. Uiteindelijk gaat het erom dat iemand op de juiste plek zit en de zorg krijgt die past bij zijn of haar situatie.”
Dit interview is een publicatie uit de Voorom, het huurdersmagazine van De Vooruitgang. Download het magazine hier.
